Segulómun

Hvað er segulómun?

Segulómun eða MRI (Magnetic Resonance Imaging) er myndgreiningaraðferð sem byggir m.a. á segulsviði, útvarpsbylgjum og loftneti við myndatökur af líkamanum. Segulómun er rannsóknaraðferð sem sífellt nýtur meiri vinsælda vegna mikilla möguleika við að skoða mjúkvefi líkamans, ekki síst heila og mænu, taugar, vöðva, liðbönd og liðbrjósk en aðferðin er notuð til rannsókna á flestum líkamshlutum og líffærakerfum. Segulómun býr til sneiðmyndir sem hægt er að skoða í öllum mögulegum sniðum og bæði í tví- og þrívídd.

Undirbúningur fyrir segulómrannsókn

Undirbúningur fer eftir því hvaða líkamshluta á að rannsaka. Einungis er þörf á 4 klst. föstu ef rannsaka á kviðarhol (lifur, nýru, smáþarmar/ristill) en óhætt er að taka inn öll regluleg lyf. Fyrir aðrar rannsóknir (heili, hryggur, hné o.fl.) má borða eðlilega. 
Áður en rannsókn hefst er mikilvægt að fjarlægja alla málmhluti og/eða rafrænan búnað s.s. gleraugu, heyrnartæki, úr, skartgripi, farsíma, kort með segulrönd/örgjörfa, hárspennur o.þ.h. Fatnað með málmi í s.s. rennilás, smellur, krækjur er mikilvægt að fjarlægja því slíkt segulmagnast inn í rannsóknarherberginu og hefur áhrif á gæði mynda ásamt truflun eða skemmd á tæki/búnaði. Íþróttafatnaður eða annar fatnaður án einhverskonar málms er heppilegur við segulómrannsókn. Eigur þínar getur þú geymt í biðklefa í læstum skáp og þér er boðið að klæðast slopp frá sjúkrahúsinu í stað eigin fatnaðar ef þörf er á. 
Geislafræðingur fer yfir gátlista fyrir segulómrannsókn til að tryggja öryggi við framkvæmd rannsóknar.

Innilokunarkennd

Innilokunarkennd er þekkt kvíðaröskun við segulómrannsókn. Geislafræðingar nýta færni og reynslu til að draga úr einkennum hennar. Ráðlagt er t.d. að taka geisladisk með rólegri tónlist sem hjálpar til við slökun, hafa aðstandana með sér, augnhlíf til að opna síður augun í rannsókninni o.s.frv. Ávallt er velkomið að hafa samband við geislafræðinga á segulómun vegna fyrirspurnar um rannsókn og fá hjá þeim frekari upplýsingar um aðferðir til að draga úr einkennum innilokunarkenndar svo rannsókn takist vel.

Skuggaefni

Við segulómrannsókn þarf í völdum tilfellum að gefa gadóliníum skuggaefni í bláæð. Aukaverkanir eru tiltölulega sjaldgæfar og langoftast vægar.
Konur með börn á brjósti er bent á að mjólka sig í 24 klst. eftir rannsókn með gadólilínum skuggaefni og farga mjólkinni þar sem skuggaefnið frásogast út í brjóstamjólk.

Framkvæmd rannsóknar

Geislafræðingur framkvæmir rannsókn. Í rannsóknarherberginu leggst þú á rannsóknarbekk, loftnet er sett yfir og/eða undir þann hluta líkamans sem á að rannsaka og þér þvínæst rennt inn í segulómtækið sem er tiltölulega bjart og opið í báða enda. Segulómtæknin er viðkvæm fyrir allri hreyfingu og því er mikilvægt að vera kyrr á meðan myndatöku stendur. Segulómrannsókn tekur 15-60 mín. en tímalengd fer eftir því hvað er verið að rannsaka. Töluverður hávaði er í segulómtækinu á meðan rannsókn fer fram. Af þeim sökum er boðið upp á eyrnatappa eða heyrnartól til að hlusta á útvarp eða geisladisk meðan á rannsókn stendur. Gjarnan má hafa geisladisk meðferðis. Geislafræðingar fylgjast vel með framvindu rannsóknar bæði í myndavél og kallkerfi. Myndatakan er sársaukalaus og án aukaverkana.
Að rannsókn lokinni les röntgenlæknir úr myndunum og svar er sent til þess læknis sem óskaði eftir rannsókninni. Sá aðili ber ábyrgð á því að upplýsa þig um niðurstöður rannsóknarinnar.

Ert þú barnshafandi?

Reynt er að komast hjá því að mynda barnshafandi konur í segulómun, sérstaklega á fyrstu þremur mánuðum meðgöngu. Mikilvægt er að láta geislafræðing eða lækni vita ef um mögulega þungun er að ræða.