Iðjuþjálfun Fossvogi og Hringbraut

Staðsetninga á korti:

Hringbraut 
Fossvogur

Hafasamband símanúmer og netfang:

Fossvogur: 543-9141
Hringbraut: 543-9313

Einingastjóri iðjuþjálfunar í Fossvogi og við Hringbraut:

Guðríður Erna Guðmundsdóttir
netfang: gudrideg@landspitali.is
sími: 543-9133

Landspítali í Fossvogi og við Hringbraut er bráðasjúkrahús þar sem einstaklingar koma í bráðatilvikum. Iðjuþjálfun á þessum stöðum er rekin sem ein eining. Í Fossvogi er iðjuþjálfun staðsett á 1. hæð í B álmu (B-1) og á 4. hæð í D álmu (14-D) við Hringbraut. Starfsemi iðjuþjálfunar heyrir undir lyflækningasvið LSH, endurhæfingardeild. Iðjuþjálfar sinna þar öllum deildum eftir þörfum og þjónusta einstaklinga sem eiga erfitt með að takast á við athafnir daglegs lífs eftir slys eða veikindi. Orsakir færniskerðingar geta verið af ýmsum toga m.a. af völdum sjúkdóma eins og heilabilunar, hjarta-, lungna-, krabbameins-, smit- og taugasjúkdóma. Einnig í kjölfar liðskiptaaðgerða, heilablóðfalls og/eða annarra áfalla.

 Í iðjuþjálfun bæði í Fossvogi og á Hringbraut eru þjálfunareldhús og salir þar sem fram fer mat, íhlutun, þjálfun og virkni eftir því sem við verður komið. Í Fossvogi er starfandi aðstoðarmaður iðjuþjálfa. Þar er einnig iðjuþjálfi í fullu starfi við spelkugerð sem starfar í náinni samvinnu við handaskurðlækna og sjúkraþjálfara. 

Samstarf er við iðjuþjálfunardeild Háskólans á Akureyri,þar sem nemar í iðjuþjálfun koma í vettvangsnám á Landspítala.

Beiðnir um iðjuþjálfun berast frá deildum spítalans ýmist frá læknum, hjúkrunarfræðingum eða öðru fagfólki. Í samráði við teymi hverrar deildar er gerð áætlun um meðferð.
Iðjuþjálfun í Fossvogi og við Hringbraut er skjólstæðings- og iðjumiðuð. Iðjuþjálfar vinna fyrst og fremst eftir kanadíska færnilíkaninu (CMOP-E) þar sem unnið er að því að efla iðju og lögð er áhersla á samspil einstaklings, iðju og umhverfis. Notast er við þjónustuferli Anne G. Fisher, Occupational Therapy Intervention Process Model (OTIPM). Eftir því sem við á er stuðst við aðrar kenningar og líkön t.d. kenningar um öldrun, Valdeflingu, Lífaflfræðilíkanið og A-ONE.

Iðjuþjálfun í Fossvogi og við Hringbraut er skjólstæðings- og iðjumiðuð. Iðjuþjálfar vinna fyrst og fremst eftir kanadíska færnilíkaninu (CMOP-E) þar sem unnið er að því að efla iðju og lögð er áhersla á samspil einstaklings, iðju og umhverfis. Notast er við þjónustuferli Anne G. Fisher, Occupational Therapy Intervention Process Model (OTIPM). Eftir því sem við á er stuðst við aðrar kenningar og líkön t.d. kenningar um öldrun, Valdeflingu, Lífaflfræðilíkanið og A-ONE.

Matstækni :
Iðjuþjálfar sinna yfirgripsmiklu heildrænu mati á færni skjólstæðinga sinna. Eftir því sem við á er færni skjólstæðings metin við athafnir daglegs lífs (ADL), gerð er skimun á vitrænni getu, aðstæður skjólstæðings metnar svo og hjálpartækjaþörf. Við mat á færni og getu eru í flestum tilvikum notuð viðurkennd stöðluð matstæki, spurninga- og gátlistar.

Helstu  spurningar og gátlistar:

Eftir mat á færni við iðju miðlar iðjuþjálfi niðurstöðum matsins til skjólstæðingsins. Í kjölfarið er gerð íhlutunaráætlun í samráði við skjólstæðinginn og teymi deildarinnar. Iðjuþjálfar eru virkir þátttakendur í þverfaglegri teymisvinnu á deildum spítalans þar sem unnið er í nánu samstarfi við aðrar fagstéttir. Áætlun er skipulögð með það að markmiði að auka færni skjólstæðingsins og undirbúa undir næstu endurhæfingarskref eða útskrift.
Við íhlutun iðjuþjálfa er valin ein eða fleiri af eftirtöldum leiðum; færniþjálfun og/eða að kenna skjólstæðingi nýjar leiðir til að framkvæma athafnir daglegs lífs, aðlögun á umhverfi, fræðsla og ráðgjöf.
Iðjuþjálfar veita skjólstæðingum og hópum fræðslu, kennslu og ráðgjöf varðandi hjálpartæki, líkamsbeitingu, húsnæðisbreytingar og skipulag. Með fræðslu er leitast við að stuðla að aukinni sjálfsbjargargetu og auknu öryggi heima við m.a. til að fyrirbyggja byltur. Eftir handarskaða getur íhlutun falist í spelkugerð. Aðallega er um að ræða spelkur fyrir efri útlimi og þá helst vegna skaða, skipulagðra aðgerða og eftir bruna. Spelkur geta þjónað margvíslegu hlutverki og má þar nefna hvíldarspelkur, spelkur til að auka færni og til að koma í veg fyrir kreppur. Spelkugerð er einnig sinnt í göngudeildarþjónustu og tekið er við beiðnum frá sérfræðingum utan Landspítala.

Þverfagleg teymisvinna fer einnig fram utan deilda, iðjuþjálfar starfa t.d. í MND- og útskriftarteymi Landspítala. Þá eiga þeir samstarf við ýmsa aðila utan Landspítala og má þar helst nefna starfsfólk hjá Sjúkratryggingum Íslands, heilsugæslu, heimahjúkrun, félagsþjónustu, öðrum sjúkrastofnunum, hjúkrunarheimilum og svæðisskrifstofu fatlaðra. Einnig er samstarf við sérverslanir með hjálpartæki og heilbrigðisvörur og ýmsa verktaka.
Til að meta færni skjólstæðings í eigin umhverfi er gerð heimilisathugun. Metnar eru félags- og efnislegar aðstæður, aðstæður innandyra og hvernig skjólstæðingnum gengur að fara um. Heimilisathugun er framkvæmd af iðjuþjálfa og sjúkraþjálfara í samvinnu við skjólstæðing og aðstandendur hans. Veitt er ýmis fræðsla og ráðgjöf t.d. vegna líkamsbeitingar, hjálpartækja og húsnæðisbreytinga
Stór þáttur í starfi iðjuþjálfa á bráðasjúkrahúsi er að meta þörf á hjálpartækjum og hvort skjólstæðingur geti nýtt sér þau. Iðjuþjálfar sjá um að sækja um hjálpartæki til Sjúkratrygginga Íslands (SÍ) ef skjólstæðingur á rétt á þeim skv. reglugerð.

Hjálpartækjamiðstöð SÍ sendir svar um úrskurð til skjólstæðings og iðjuþjálfa. Í flestum tilfellum þarf skjólstæðingur að nálgast tækin sjálfur. Ef viðkomandi á ekki rétt á hjálpartækjum frá SÍ skv. reglugerð geta iðjuþjálfar veitt upplýsingar um hvar hægt sé að kaupa/leigja hjálpartæki.

Dæmi um hjálpartæki eru:

  • Sokkaífæra
  • Griptöng
  • Salernisupphækkun
  • Baðhjálpartæki
  • Stoðir við salerni og rúm
  • Sessa
  • Hjólastóll
  • Vinnustóll
  • Sjúkrarúm
  • Öryggiskallkerfi/-hnappur

 

  • The Mini Mental State Examination (MMSE) – mat á vitrænni getu/skimun.
  • Mental Status Questionnaire (MSQ) - mat á vitrænni getu/skimun.
  • Lowenstein Occupational Therapy Cognitive Assessment (LOTCA) - iðjumiðað mælitæki er metur grunnþætti vitrænnar getu sem hefur áhrif á daglegar athafnir, þar á meðal áttun, sjónræna skynjun og sjónhreyfiskipulag, úrlausna- og hugsanafærni.
  • Klukkupróf – prófað er fyrir m.a. rýmdarskynjun, stýritruflun og úrvinnslu upplýsinga.
  • Modified Barthel Index – staðlað matstæki sem notað er til að meta færni við athafnir daglegs lífs. Það samanstendur af 10 daglegum athöfnum og skiptist í frumþarfir og aðrar daglegar athafnir. Hver athöfn gefur 5 möguleika varðandi stigagjöf og matstækið er næmt fyrir breytingum á færni.
  • Árnadóttir OT-ADL Neurobehavioral Evaluation (A-ONE)– staðlað matstæki sem notað er til að meta samtímis færni við eigin umsjá, þ.e. að klæðast, sinna persónulegu hreinlæti, fara um á dvalarstað, borða og hafa tjáskipti og einkenni sem tengjast röskun á taugaatferli.
  • Canadian Occupational Performance Measure (COPM)-er matstæki þar sem skjólstæðingur greinir frá iðjuvanda tengt eigin umsjá, störfum og tómstundum. Skjólstæðingur forgangsraðar mikilvægi athafna og velur sér 5 athafnir sem hann vill auka færni sína við. Viðkomandi gefur sér stig frá 1-10 annars vegar fyrir frammistöðu og hins vegar ánægju við athafnirnar.
  • Iðjuhjólið- er matstæki sem veitir yfirsýn yfir daglega iðju(eigin umsjá, störf og tómstundaiðju) skjólstæðings yfir sólarhring.
  • Kitchen Task Observation – mat á færni við athafnir í eldhúsi.
  • Framkvæmdagreining-nákvæm greining á iðjuvanda sem byggist á áhorfi.